Gender, hiv en rechten
Gender, hiv en mensenrechten hebben veel raakvlakken. De rechten van vrouwen met hiv worden vaak geschonden, bijvoorbeeld als ze kinderen willen en dit ontmoedigd wordt. Of als vrouwen het slachtoffer worden van seksueel geweld en daardoor geïnfecteerd raken met hiv. Het is voor veel vrouwen en meisjes moeilijk om seks te weigeren of condoomgebruik te bespreken, wat leidt tot een verhoogde kwetsbaarheid voor hiv. STOP AIDS NOW! besteedt daarom veel aandacht aan de integratie van gender en vrouwenrechten in hiv-preventieprogramma’s.
Foto: Adriaan Backer
Terugblik op het genderproject
In het project Gender, Hiv en Aids (2007-2011) hebben 45 lokale organisaties in Kenia en Indonesië hun activiteiten gericht op gender, hiv en mensenrechten geïntegreerd. Door middel van kleinschalige en intensieve trainingen leerden alleen al in Kenia ruim 15.000 vrouwen, maar ook mannen, over hiv, seks, vrouwenrechten en gender. Vrouwen kregen training om hun economische zelfstandigheid te vergroten. Daarnaast leerden vrouwen hun gemeenschap voor te lichten, zodat meer mensen konden worden bereikt, meer draagvlak werd gecreëerd in de gemeenschap, en de activiteiten konden leiden tot een omslag indenken en gedrag.
De partnerorganisaties in Kenia zijn ook na afloop van het project in januari 2011 verdergegaan als coalitie. Later dat jaar is een van de deelnemers, de Anglicaanse Kerk in West-Kenia, met eigen financiering al begonnen met de opschaling van activiteitenop het gebied van integratie van gender, hiv en mensenrechten.
Het delen van de methode
Het belangrijkste doel voor 2011 was het breder beschikbaar maken van de methode die in het project Gender, Hiv en Aids is gebruikt. Daarom heeft STOP AIDS NOW! het handboek The Big Picture: A guide for implementing HIV prevention that empowers women and girls ontwikkeld. Lokale organisaties kunnen met behulp van dit handboek werken aan het integreren van gender, hiv en mensenrechten in hun activiteiten. STOP AIDS NOW! vindt het belangrijk dat zo veel mogelijk organisaties deze aanpak, op hun eigen manier, kunnen toepassen. Dat behoeft een goede begeleiding. Daarom werken we aan een strategie om de methodologie in 2012 op te schalen en organisaties te trainen in het gebruik ervan.
Foto: Adriaan Backer
Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten
De lessen van het genderproject gebruiken we ook bij ons nieuwe thema hiv en aids en seksuele en reproductieve gezondheid en rechten. In 2011 hebben we via (literatuur)onderzoek en gesprekken in kaart gebracht wat de hiaten zijn in de praktijk van de gezondheidszorg als het gaat om de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten van mensen. Onder andere op internationale bijeenkomsten hebben we deskundigen geconsulteerd en in Burundi en de Democratische Republiek Congo zijn verkennende studies gedaan. Uit de consultaties blijkt dat het in de praktijk vaak ontbreekt aan een goede link tussen hiv en seksuele en reproductieve gezondheid en rechten. Dit houdt in dat er vaak onvoldoende aandacht is voor ethische aspecten en rechten van vrouwen. Zo mogen vrouwen met hiv vaak niet hun eigen keuzes maken, bijvoorbeeld met betrekking tot het krijgen van een kind of het gebruik van contraceptie. Ook krijgen veel zwangere vrouwen met hiv niet de juiste informatie of ondersteuning om te zorgen dat hun kind zonder hiv geboren wordt.
Op basis van de resultaten van deze verkenning zal STOP AIDS NOW! in 2012 een nieuw project starten. In dit project zullen we organisaties die gezondheidszorg bieden stimuleren om extra aandacht te besteden aan seksuele en reproductieve gezondheid en rechten van vrouwen.