Aidswezen en kwetsbare kinderen
In Afrika, ten zuiden van de Sahara, wonen bijna vijftien miljoen kinderen die één of beide ouders hebben verloren aan de gevolgen van aids. Het overgrote deel wordt in de directe omgeving opgevangen, vaak door hun oma of tante. Maar door de toename van het aantal weeskinderen en de armoede van veel gezinnen in Afrika, staat deze opvang onder druk. Niet alleen wezen hebben het vaak moeilijk. Ook kinderen die bijvoorbeeld een zieke ouder moeten verzorgen, ondervinden de gevolgen van hiv. In Malawi werkt STOP AIDS NOW! sinds 2007 samen met acht lokale organisaties om de impact van aids op kinderen en hun families te verkleinen. We doen dat door het geven van psychosociale steun, lobby en pleitbezorging voor het versterken van het sociale-bijstandsprogramma van de overheid. Ook werken we aan de koppeling tussen sociale bijstand en andere ondersteuningsprogramma’s, zoals microfinanciering, psychosociale ondersteuning, onderwijs en gezondheidszorg.
Foto: STOP AIDS NOW!
Psychosociale steun voor kwetsbare kinderen
Veel kinderen hebben verschrikkelijke dingen meegemaakt, daarom is psychosociale steun voor hen belangrijk. In 2011 is een handboek gepubliceerd met een bundeling van effectieve strategieën en oefeningen voor psychosociale steun. Het gaat bijvoorbeeld om het creëren van een veilige pek waar kinderen ervaringen en gevoelens kunnen delen en het leren van vaardigheden op het gebied van communicatie en assertiviteit.
Een ander voorbeeld is het maken van een memory book, een praktische oefening waarin kinderen hun levensverhaal en fijne herinneringen opschrijven. Met het Psychosocial Support Source Book for Vulnerable Children in Malawi kunnen lokale organisaties steun bieden aan deze kinderen. Het handboek is door de overheid enthousiast ontvangen omdat volgens hen iets dergelijks nog niet bestond. Een aantal lokale organisaties werkt al met het handboek, maar we hadden ook gepland om nog meer organisaties te trainen in het gebruik in de basisprincipes en oefeningen van psychosociale hulpverlening. Vanwege langdurige ziekte van de programmacoördinator is dit echter uitgesteld naar 2012.
Foto: Petterik Wiggers
Sociale kaart van voorzieningen
Het is belangrijk dat mensen weten waar ze terecht kunnen voor bestaande voorzieningen om kinderen te helpen. Partnerorganisaties in Malawi hebben daarom een trainingshandboek ontwikkeld dat kinderen, hun verzorgers en lokale organisaties laat zien op welke voorzieningen ze aanspraak kunnen maken en hoe ze dat precies kunnen doen. Hiermee is een belangrijk hiaat gevuld; iets dergelijks was nog niet beschikbaar in Malawi. Ook de overheid heeft laten weten blij te zijn met het resultaat. Het handboek zal in eerste instantie in drie districten gebruikt worden. Het is de bedoeling dat een aangepaste versie uiteindelijk in heel Malawi beschikbaar zal zijn.
‘Dit is een heel belangrijk product en ik ben blij met de kwaliteit van het werk. We hebben er zelf lang aan gewerkt om tot zo’n handboek te komen, maar dit is nooit gelukt.’
(Ambtenaar ministerie van genderzaken, Malawi)
Sociale bijstand
Vanaf 2010 werkten vier Malawiaanse partnerorganisaties in twee districten mee aan het versterken van het sociale-bijstandsprogramma van de overheid. Dit programma heeft als belangrijkste doelen armoede en honger te verminderen in zeer arme huishoudens, kinderen in arme huishoudens naar school te helpen en te investeren in hun gezondheid. Dit gebeurt bijvoorbeeld door een financiële bijdrage te leveren voor elk kind dat naar school gaat.
STOP AIDS NOW! brengt overheidsinstellingen en non-gouvernementele organisaties (ngo’s) bij elkaar, om er bijvoorbeeld voor te zorgen dat het programma beter aansluit op bestaande inkomens- en microkredietprogramma’s, en maakt kennisdeling en het uitwisselen van ervaringen mogelijk. Binnen dit programma ontvingen ongeveer 2.500 huishoudens in Chitipa in 2010 sociale bijstand. Op verzoek van de overheid van Malawi past STOP AIDS NOW! vanaf 2011 de strategie gebruikt in Chitipa toe in het district Mangochi. In dit district zijn vorig jaar conform doelstelling zo’n 6.000 kinderen bereikt, waarvan twee derde leeft in een huishouden dat door hiv is geraakt. Door de bijstand van de overheid, die varieert tussen de 2,80 en 22,40 euro per huishouden per maand, kunnen de gezinnen zich beter voeden, hebben ze betere toegang tot gezondheidszorg en kunnen de kinderen (terug) naar school. In speciale bijeenkomsten zijn de huishoudens die meedoen aan het project gehoord over hun behoeften en wensen. In 2012 zullen de resultaten van het sociale-bijstandsprogramma geëvalueerd worden. Deze externe evaluatie zal inzicht verschaffen in de precieze effecten op de gezinnen die bijstand hebben ontvangen.
Foto: Adriaan Backer
Verbinding met andere ondersteuningsprogramma’s
In onze activiteiten gericht op sociale bijstand streven we naar meer dan alleen financiële ondersteuning van arme, door hiv getroffen, huishoudens. Het gaat om een heel pakket van maatregelen. Voorbeelden zijn opleidingen, leningen om een handeltje te kunnen starten en initiatieven om kinderen en hun familie of verzorgers zelf te laten aangeven waar hun behoeften liggen.
In 2012 zal STOP AIDS NOW! verder werken aan de koppeling met andere ondersteuningsprogramma’s, zoals microfinanciering, psychosociale ondersteuning, onderwijs en gezondheidszorg.
Proud Partnership
In 2012 zal ook hetProud Partnership-project van start gaan waarin we, samen met De Grote Onderneming, Nederlandse bedrijven koppelen aan een wijk of regio waar onze lokale partners kwetsbare kinderen ondersteunen en opvang bieden. De grondvesten van dit project zijn in 2011 gelegd. MetProud Partnership wil STOP AIDS NOW! in Ethiopië kinderen die getroffen zijn door hiv bescherming bieden. Wij zullen ons richten op de verschillende typen zorg die de kinderen nodig hebben: voedsel, onderdak, aandacht, onderwijs en financiële bijstand. We zullen bijvoorbeeld koppelingen aanbrengen met verschillende ondersteuningsprogramma’s, bijvoorbeeld bijstandsprogramma’s van de overheid, microfinancieringsprojecten en onderwijsprojecten.